– लहानपणी आपण सगळ्यांनीच सापशिडीचा खेळ खेळला असेल. शिडी मिळाली की आनंदाने अंतिम घराकडे मजल व्हायची आणि सापाने गिळलं की पुन्हा खालच्या घरात येऊन पडावं लागे. पण मनोरंजन करणाऱ्या या साध्या खेळाच्या जन्माचा मागोवा तुम्ही कधी घेतलाय का ? चला जरा पाहुयात … सापशिडी किंवा स्नेक अँड लॅडर या खेळाचं मूळ नाव ‘मोक्षपट’ किंवा ‘मोक्षपत’… Continue reading

– भारतातील पहिली हायड्रोजन रेल्वे १७ जुलै २०२६ पासून हरियाणातील जिंद- सोनपत मार्गावर सुरू झाली.ही १० डब्यांची स्वदेशी ट्रेन हायड्रोजन इंधन सेल तंत्रज्ञानाचा वापर करते. यामुळे कार्बन उत्सर्जनाऐवजी केवळ पाण्याची वाफ बाहेर पडते, त्यामुळे पर्यावरणात प्रदुषण होत नाही.तसेच दररोज ३,००० लिटर डिझेलची बचत होते. मग काय अशाच तंत्रज्ञानावर आधारित हायड्रोजन कार पेट्रोल किंवा इलेक्ट्रिक कारला… Continue reading

– बारा स्वर, त्यांचे असंख्य कॉम्बिनेशन्स, धून, थाट, या सगळ्यामधून निसर्गाच्या अदृश्य सदृश्य संदेशांमधून स्फुरलेल्या स्वरावलींना नियमांमध्ये, स्वरसंगतींमध्ये गुंफत राग तयार झाले असावेत. वेगवेगळ्या संगीतप्रकारात, बारा स्वर ‘धुन’ स्वरूपात वास करतात. परंतु जेव्हा ही स्वरप्रधानता आणखी बारकाव्यांसकट थोडी पुढे जाऊन स्वरसंगतींमध्ये रचनाबद्ध होते तेव्हा राग तयार होतो. (Image Source: pinterest India) माझ्या गुरू प्रख्यात गायिका विदुषी… Continue reading

– रियाजविषयी खूप कल्पना आणि अनुभवातून सिद्ध झालेली मते आहेत. कला म्हटलं की थेअरी, विचार, चिंतन, मनन या सगळ्याबरोबरच जोपर्यंत हे सर्व मनातून गळ्यात किंवा हातात उतरत नाही तोपर्यंत कलाकार घडत नाही. अथक वाचन, चिंतन, श्रवण करून व्यक्ती माहितगार, जाणकार रसिक, समीक्षक होऊच शकतो पण प्रत्यक्षात कलाकार होणे हे या सगळ्यांबरोबर अखंड शारीरिक मेहनत आणि… Continue reading

– संगीत रसिक होण्यासाठी श्रवणाचे महत्व तर आपण जाणलेच, आता श्रवण म्हणजे नेमके काय आणि कसे करायचे यावर चिंतन करूया. अष्टपैलू गायक, वादक, संगीतकार हे आपण अनुभवलंय. मग चतुरस्त्र रसिक का नाही ? आपल्याला ही म्हण माहिती आहे, ‘जॅक ऑफ ऑल ट्रेड्स मास्टर ऑफ नन’ म्हणजे अनेक गोष्टींमध्ये पारंगत असणारी व्यक्ती कुठल्यातरी एका विषयातील सखोल… Continue reading

– मागील काही वर्षांत मुद्रण व्यवसायातील अनेक मित्रांशी संवाद साधताना एक गोष्ट माझ्या प्रकर्षाने लक्षात आली आहे. आपण व्यवसायाविषयी बोलतो त्यापेक्षा परिस्थितीविषयी अधिक बोलतो. आपल्या चर्चांमध्ये ग्राहक असतो, स्पर्धा असते, वाढते खर्च असतात, बदलणारे तंत्रज्ञान असते, कामगारांची समस्या असते, भाव न मिळण्याची खंत असते, एआय असते, कॅन्व्हा असते, डिजिटल माध्यमांचा प्रभाव असतो. हे सारे खरे… Continue reading