कापरेकर कॉर्नर
-
२२ जुलै : पाय सन्निकटन दिवस
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) २२ जुलै या दिवसाचे गणितीय दिनविशेष काय आहे तुम्हाला माहिती आहे का ? वर्तुळाचे क्षेत्रफळ किंवा परीघ काढण्यासाठी आपण π चा वापर करतो ज्याची किंमत आपण २२ / ७ किंवा ३.१४ अशी घेतो. कोणत्याही वर्तुळाचा परिघ ÷ व्यास = π हेही आपल्याला माहित आहे.… Continue reading
-
आव्हान कोलॅत्झ अटकळीचे : डॉ.विवेक पाटकर
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) अचूकता आणि निश्चितता यावर भर देणारा गणित हा विषय त्यातील अटकळींसाठीही प्रसिद्ध आहे. म्हणजे काही गणिती निष्कर्षांचे मर्यादित स्वरुपातील कल लक्षात घेऊन ते व्यापकपणे मान्य करता येतील असा अंदाज वर्तवला जातो. त्यांची परिपूर्ण औपचारिक सिध्दता मात्र मिळालेली नसते. वरवर सहज दिसणारी १९३७ साली मांडलेली… Continue reading
-
६१७४ — गणिताचा ‘भूत अंक’
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) तुम्ही कोणताही चार अंकी नंबर निवडता, त्यावर एक साधी क्रिया करता, पुन्हा पुन्हा करता… आणि जास्तीत जास्त सात पायऱ्यांमध्ये तुम्ही नेहमी ६१७४ या एकाच संख्येपाशी येऊन पोहोचता ज्याला ‘घोस्ट नंबर’ / ‘भूत अंक’ / कापरेकर स्थिरांक असेही म्हटले जाते. ही जादू नाही — हा आहे महाराष्ट्रातील एका शालेय… Continue reading
-
चालवा डोकं, सोडवा कोडं : भाग ३ : ABCD × 9 = DCBA तर ही संख्या कोणती ?
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) या कोड्याचा थोडा विचार केल्यावर लक्षात येते — यात अंकांची रचना, स्थानिक किंमत आणि तर्कशुद्ध विचार यांचा सुंदर संगम आहे. आपल्याला दिले आहे:ABCD × 9 = DCBA इथे A, B, C, D हे अंक (0 ते 9) आहेत आणि दोन्ही संख्या चार अंकी आहेत.म्हणजेच… Continue reading
-
उलट-सुलट सारखेच – डॉ. विवेक पाटकर
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) शालेय आणि महाविद्यालयीन गणिती पाठ्यक्रमांत नैसर्गिक संख्यांपासून सुरवात करून पूर्णांक, परिमेय, अपरिमेय, वास्तव, मूळ किंवा अविभाज्य आणि संमिश्र संख्या यांची ओळख करून दिली जाते. मात्र याशिवाय काही विशिष्ट गुणधर्म असलेल्या अनेक प्रकारच्या संख्या आहेत आणि त्या रंजक नावांनी ओळखल्या जातात. उदाहरणार्थ, मित्र संख्या, आत्मप्रेमी… Continue reading
-
π (पाय) दिन – १४ मार्च
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) π (पाय) हा गणितातील एक अत्यंत महत्त्वाचा स्थिरांक आहे. गणितातील अत्यंत महत्त्वाच्या स्थिरांकांपैकी एक असलेल्या π (पाय) या संख्येचा गौरव करण्यासाठी हा दिवस निवडला आहे. या संख्येतील सुरुवातीचे आकडे 3.14 असे असल्यामुळे दरवर्षी १४ मार्च (३/१४) हा दिवस Pi Day म्हणून साजरा केला जातो.… Continue reading
-
कॅलेंडरची पुनरावृत्ती
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) हे आहे फेब्रुवारी २०२६ चे कॅलेंडर ज्यामध्ये सोमवार, मंगळवार, बुधवार, गुरुवार, शुक्रवार आणि शनिवार म्हणजे आठवड्यातील सातही वार बरोबर चार वेळा आलेले आहेत. सध्या सोशल मीडियाचा जमाना आहे. तुम्ही युट्युब वर किंवा इतरही सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या बातम्या बघितल्या असतील की हा फेब्रुवारी महिना… Continue reading
-
गणिती दिनदर्शिका @ कापरेकर कॉर्नर
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) थोडे प्रोत्साहन दिले आणि त्यांच्या कल्पकतेला वाव दिला की विद्यार्थी दिलेल्या विषयावर अफलातून काम करतात, मग तो विषय गणित का असेना ! हे सिद्ध झालेय ‘कापरेकर कॉर्नर’ अंतर्गत काम करणाऱ्या शालेय विद्यार्थ्यांच्या प्रकल्पांच्या माध्यमातून. असाच एक उपक्रम आहे ‘गणिती दिनदर्शिका’. या उपक्रमात विद्यार्थी दिनदर्शिकेसाठी… Continue reading
-
चालवा डोकं, सोडवा कोडं: भाग 2
– (अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट!) 4 ने गुणल्यावर उलट होणारी चार आकडी संख्या कोणती ? प्रश्न : ABCD ही एक चार आकडी संख्या आहे. ही संख्या 4 ने गुणली असता ती उलटी होऊन DCBA होते.म्हणजेच, 4 × ABCD = DCBA भाग 1 : तर्कावर आधारित सोडवणूक (Student Friendly) स्टेप… Continue reading
-
2025 : एक विलक्षण गणिती वर्ष
(अल्पारंभ फाऊंडेशन संचलित ‘कापरेकर कॉर्नर’ या उपक्रमाशी निगडीत ही पोस्ट ! राष्ट्रीय गणित दिवस विशेष लेख) 22 डिसेंबर हा दिवस राष्ट्रीय गणित दिवस म्हणून साजरा केला जातो. महान भारतीय गणितज्ञ कै. श्रीनिवास रामानुजन यांच्या जयंतीनिमित्त हा दिवस संपूर्ण देशात गणिताचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी साजरा केला जातो. गणित हा केवळ आकड्यांचा विषय नसून तो विचारशक्ती विकसित… Continue reading
Recent Posts
