।।अल्पारंभ: क्षेमकर:।।

–

आत्महत्या घटनांबाबत जे घडतं , ते एखाद्या व्यक्तीपुरतं मर्यादित नाही.
ते अस्वस्थ करून जातं, कारण ते आपल्या आजूबाजूच्या असंख्य ओळखीच्या चेहऱ्यांशी जोडलेलं आहे.
आपल्या भोवती अनेक जण असतात —
हसणारे, कामात रमलेले, यशस्वी दिसणारे, सुसंस्कृत, प्रेमळ.
पण आत कुठेतरी, न दिसणाऱ्या पातळीवर,
ते सतत एक युद्ध लढत असतात.
त्या वेदना नेहमी मोठ्या नसतात.
पण त्या एकट्याने सहन करण्याइतक्या मात्र नक्कीच असतात.

सगळ्यात धोकादायक गैरसमज म्हणजे —
“तो/ती तर ठीक दिसतोय,”
“नेहमीसारखाच आहे,”
“काहीच वाटत नाही त्याला/तिला.”
खरं तर जो जास्त शांत असतो,
जो कुणाला त्रास द्यायचा नाही म्हणून स्वतःला आवरतो,
जो स्वतःच्या दुखण्याला ‘काही नाही’ म्हणत गिळतो,
तोच माणूस कधी कधी सर्वात जास्त एकटा असतो.
अनेकांना बोलायचं असतं,
पण शब्द मिळत नाहीत.
अनेकांना रडायचं असतं,
पण “कमजोर वाटेल” या भीतीनं अश्रू आवरले जातात.
आणि हळूहळू आतला आवाज
इतका दबून जातो,
की तो ऐकूच येईनासा होतो.

आपण काय करू शकतो?
खूप मोठं काही करायची गरज नसते.
फक्त थोडंसं थांबायचं असतं.
थोडंसं मनापासून ऐकायचं असतं.
खरंच विचारायचं असतं —
“कसा आहेस?”
आणि उत्तर मिळाल्यावर ते बदलण्याचा अट्टहास न करता
फक्त स्वीकारायचं असतं.
कधी सल्ला नको असतो.
कधी उपाय नको असतात.
फक्त एवढंच पुरेसं असतं —
“मी आहे. तू एकटा/एकटी नाहीस.”

आपण प्रत्येक वेळी वेदना ओळखूच शकतो असं नाही,
पण संवेदनशील नक्कीच राहू शकतो.
कोणाचं मौन दुर्लक्षित न करता,
त्याच्या शांततेला आदरानं समजून घेऊ शकतो.

या घटनांमुळे आपण माणसं गमावतो,
पण त्यांच्या जाण्याचं दुःख
आपल्याला अधिक माणूस बनवायला हवं.
आजूबाजूच्या चेहऱ्यांकडे
थोड्या अधिक करुणेनं पाहायला शिकवायला हवं.

कारण कुणीही एकटा जन्म घेत नाही,
पण तो एकटा पडू नये —
ही जबाबदारी आपली सगळ्यांची आहे.

तुझ्या आत्म्यास शांती लाभो 🙏🏻
ही प्रार्थना करताना मन थांबत नाही,
कारण काही जाणं हे फक्त जाणं नसतं…
ते आपल्यातून काहीतरी कायमचं घेऊन जातं.
तो गेला,
पण त्याच्या जाण्याने निर्माण झालेली पोकळी
फक्त त्याच्या घरापुरती नाही.
ती आपल्या सगळ्यांच्या मनात
कुठेतरी हळूच घर करून बसते —
“आपण थोडं थांबलो असतो तर?”
“आपण काही ओळखू शकलो असतो का?”

जाणाऱ्या व्यक्तींच्या कुटुंबीयांवर, मित्रांवर
हे दुःख एकदाच कोसळलेलं नाही —
ते रोज नव्यानं अंगावर येणारं आहे.
प्रत्येक सकाळ, प्रत्येक शांत संध्याकाळ
त्याच्या आठवणी घेऊन येणार आहे.
ईश्वर त्यांच्या अश्रूंना शब्द देओ,
आणि जे बोलता येत नाही
ते सहन करण्याचं बळ त्यांच्या मनात ओतू देओ.

आणि जे आजही आपल्या आजूबाजूला आहेत —
ज्ञात असोत वा अज्ञात,
जे हसण्यामागे स्वतःला लपवतात,
जे “मी ठीक आहे” म्हणताना
आतून थकून गेलेले असतात,
जे जगत असतात
पण जगणं हळूहळू ओझं होत चाललेलं असतं —
त्यांच्यापर्यंत मदत उशिरा नाही पोहोचो.
कुणीतरी त्यांच्या शांततेला आवाज देओ.
कुणीतरी त्यांच्या डोळ्यांत पाहून
“तुला बोलायचं नसेल तरी मी इथे आहे”
असं न बोलताही कळू देओ.

कारण माणसं तुटताना
नेहमी मोठा आवाज करत नाहीत.
काही माणसं फार हळूच तुटतात —
आणि ते कळतं,
तेव्हा अनेकदा फार उशीर झालेला असतो.
म्हणून…
कृपया दयाळू राहा.
कारण दयाळूपणा
फक्त चांगला स्वभाव नाही —
तो कधी कधी
कुणाचं अख्खं आयुष्य वाचवू शकतो.
आपण कधीच जाणू शकत नाही
समोरचा माणूस रोज झोपताना
नेमकं कोणतं युद्ध मनात घेऊन
डोळे मिटतो आहे!!!

रसिका जानोरकर